fa بازنمایی شبکه مفاهیم و روندهای پژوهشی در حوزه حقوق سلامت با روش‌های علم‌سنجی عمومى General پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این مطالعه با بهره‌گیری از روش‌های علم‌سنجی، به ترسیم و تحلیل شبکه‌های مفهومی و روندهای پژوهشی در حوزه حقوق سلامت در پایگاه وب آو ساینس پرداخته‌است تا خوشه‌های موضوعی کلیدی، نویسندگان مؤثر و روندهای پژوهشی نوظهور را شناسایی و زمینه ارتقاء دانش حقوق سلامت را در سطح جهانی فراهم سازد.&nbsp;</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش توصیفی-کاربردی با رویکرد علم‌سنجی انجام شده و داده‌های کتاب‌شناختی از سال 1990 تا 2024 از پایگاه وب آو ساینس استخراج و با استفاده از نرم‌افزارهای</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">وی اُ اس ویوور و</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بیبلیوشاینی تحلیل شد. داده‌ها بر اساس کلیدواژه‌ها و معیارهای مشخص پالایش و تحلیل شبکه‌های دانش، ترسیم نقشه‌های هم‌رخدادی واژگان و تحلیل موضوعی صورت گرفت.&nbsp;</span></span></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روند تولیدات علمی در حقوق سلامت از سال 1990 تاکنون رشد قابل توجه و پیوسته داشته و موضوعات اصلی شامل اخلاق زیستی، حقوق بیماران، سیاست‌های سلامت و حقوق سلامت عمومی است. همچنین موضوعات نوظهوری مانند حاکمیت دیجیتال سلامت و هوش مصنوعی در پژوهش‌های اخیر برجسته شده‌اند. ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا در رتبه‌های برتر تولید علمی قرار دارند و ایران سهم محدودی دارد. شبکه همکاری‌های بین‌المللی و چندرشته‌ای بودن پژوهش‌ها افزایش یافته‌است.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حوزه حقوق سلامت در حال عبور از پارادایم سنتی اخلاقی-مقرراتی به سوی رویکردهای داده‌محور و فناوری‌محور است. علم‌سنجی به عنوان ابزاری استراتژیک برای پایش این تحولات و هدایت سیاست‌گذاری‌های مرتبط با سلامت دیجیتال معرفی می‌شود. پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده بر ادغام پایگاه‌های داده و به‌کارگیری روش‌های تحلیل شبکه معنایی تمرکز کرده تا چارچوب‌های حکمرانی سلامت عادلانه و حفاظت از حقوق بیماران در عصر تحول دیجیتال تقویت شود.</span></span></span> <p lang="en"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Leveraging scientometric methodologies, this research meticulously mapped the conceptual landscapes and evolving research trajectories within Health Law as indexed in the Web of Science (1990&ndash;2024). The primary aim was to delineate core thematic clusters, recognize highly impactful contributors, and pinpoint nascent areas of inquiry to strategically guide the global progression of health law knowledge.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The study followed a descriptive-applied scientometric design. Bibliographic records, sourced from Web of Science and processed via VOSviewer and Biblioshiny, underwent rigorous refinement using targeted keywords. Analysis focused on knowledge network visualization and term co-occurrence mapping.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A significant, sustained surge in scholarly production in this domain has been observed since 1990. Key established subjects encompass bioethics, patient rights, health policy, and public health law. Critically, recent scholarship signals a shift, prominently featuring novel concepts like digital health governance and the integration of Artificial Intelligence. Geographically, the US, UK, and Australia lead in output volume, suggesting that Iran&rsquo;s current participation remains modest. Furthermore, the data underscore a marked increase in both international collaborations and research interdisciplinarity.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In essence, Health Law is undergoing a paradigm evolution, moving away from conventional ethical and regulatory oversight toward technology-enabled, data-centric frameworks. Scientometrics emerges as a crucial instrument for tracking this transition and informing robust digital health policy. Future scholarly endeavors are advised to deepen this understanding by integrating diverse datasets and employing advanced semantic network analysis, ultimately fortifying frameworks for equitable health governance and safeguarding patient interests amidst rapid digital transformation</span></span></span></p> حقوق سلامت, حقوق سلامت روان, حقوق پزشکی, حقوق عمومی سلامت, حاکمیت دیجیتال سلامت Health Law, Medical Law, Public Health, Ethics, Human Rights 0 0 http://jmis.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-995-1&slc_lang=fa&sid=1 Ismael mostafavi اسماعیل مصطفوی mostafavi@yazd.ac.ir 100319475328460013741 100319475328460013741 Yes دانشکده روانشاسی و علوم تربیتی، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه یزد Seyedeh Zahra Hosseinirad سیده زهرا حسینی راد Zahrahoseinirad80@gmail.com 100319475328460013742 0009-0004-8602-6099 No دانشکده روانشاسی و علوم تربیتی، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه یزد