fa بررسی سامانه نظام ارجاع الکترونیک از دیدگاه کاربران در مراکز منتخب درمانی دانشگاه علوم پزشکی گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><strong>هدف:</strong> نظام ارجاع الکترونیک یکی از اجزای کلیدی برنامه پزشک خانواده است که در بهبود کیفیت خدمات، کاهش هزینه‌ها و ارتقای عدالت در دسترسی به مراقبت‌های سلامت نقش دارد. با وجود تلاش‌ها برای استقرار این سامانه، اجرای آن با چالش‌های فنی، سازمانی و فرهنگی مواجه است. بررسی دیدگاه کاربران می‌تواند به ارزیابی و بهبود سامانه کمک کند.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><strong>روش‌ها:</strong> این مطالعه مقطعی توصیفی در سال ۱۴۰۱ با روش ترکیبی کمی و کیفی در مراکز منتخب درمانی دانشگاه علوم پزشکی گلستان انجام شد. جامعه پژوهش کاربران سامانه ارجاع بودند که به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه معتبر در ۱۰ حوزه کارکردی، فنی، سازمانی، رفتاری، فرهنگی، مدیریتی، اقتصادی، آموزشی، اخلاقی و سیاسی و یک سوال باز جمع‌آوری شدند. داده‌های کمی با SPSS نسخه ۱۸ و داده‌های کیفی با تحلیل محتوای MAXQDA نسخه ۲۰ تحلیل شدند.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><strong>نتایج:</strong> ۱۱۰ کاربر در مطالعه شرکت کردند. بالاترین میانگین نمره عملکرد مربوط به عامل کارکردی (۰/۹۹&plusmn;۳/۳۸) و پایین‌ترین آن مربوط به عامل فرهنگی (۰/۷۶&plusmn;۲/۹۳) بود. از نظر اهمیت، عامل فنی بالاترین امتیاز (۳/۴۵&plusmn;۰/۹۳) و عامل سیاسی پایین‌ترین امتیاز (۱/۰۲&plusmn;۵/۳۷) را کسب کردند. تحلیل کیفی، ۱۱ دسته عامل کلیدی، از جمله مشکلات فنی، به‌ویژه طراحی ناکارآمد نوبت‌دهی، کمبود نیروی انسانی و ناهماهنگی میان سطوح را شناسایی کرد.</span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> موفقیت سامانه ارجاع الکترونیک به عوامل متعددی وابسته است و ابعاد فنی، کارکردی و مدیریتی اهمیت ویژه‌ای دارند. تقویت زیرساخت‌های فنی، آموزش کاربران، حمایت مدیریتی و فرهنگ‌سازی برای افزایش کارایی و پذیرش سامانه ضروری است.</span></span></p> <div style="text-align: justify;"></div> <p data-end="504" data-start="0" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> The electronic referral system is a key component of the family physician program, contributing to improved healthcare quality, reduced costs, and equitable access to healthcare services. Despite implementation efforts, the system faces technical, organizational, and cultural challenges. Evaluating users&rsquo; perspectives can help assess and improve its performance.<br> <strong>Methods:</strong> This descriptive cross-sectional study employed a mixed-methods approach in selected healthcare centers affiliated with Golestan University of Medical Sciences in 2022. Participants were electronic referral system users selected through simple random sampling. Data were collected using a validated questionnaire covering ten domains: functional, technical, organizational, behavioral, cultural, managerial, economic, educational, ethical, and political factors, alongside an open-ended question. Quantitative data were analyzed using SPSS version 18, while qualitative data underwent content analysis using MAXQDA version 20.<br> <strong>Results: </strong>A total of 110 users participated. The highest mean performance score belonged to the functional factor (3.38&plusmn;0.99), while the cultural factor had the lowest (2.93&plusmn;0.76). Regarding importance, the technical factor received the highest score (3.45&plusmn;0.93), whereas the political factor received the lowest (2.53&plusmn;1.02). Qualitative analysis identified eleven categories of key factors, including technical problems, particularly inefficient appointment scheduling, staff shortages, and inadequate coordination across different levels of care.<br> <strong>Discussion:</strong> The success of the electronic referral system depends on multiple factors, particularly technical, functional, and managerial dimensions. Strengthening technical infrastructure, training users, ensuring managerial support, and promoting public awareness are essential to improving system efficiency and acceptance.</span></span></span></p> نظام ارجاع, پزشک خانواده, سامانه های اطلاعات سلامت, رضایت کاربران. Family Physician, Evaluation, Health Information Systems, Patient Satisfaction 321 334 http://jmis.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-561-2&slc_lang=fa&sid=1 nafise jamal نفیسه جمال jamal.nafiseh69@gmail.com 0000-0001-6709-5153 No Health Information Management Unit, Shohada Hospital, Bandar Gaz, Golestan University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. واحد مدیریت اطلاعات سلامت بیمارستان شهدا بندرگز، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گناباد، ایران. azam zanganeh اعظم زنگنه azam.zanganeh72@gmail.com 0000-0003-0101-6832 Yes Clinical Research Development Unit, Bohlool Hospital, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. واحد توسعه و تحقیقات بالینی، مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی علامه بهلول گنابادی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران. hadi riahi هادی ریاحی riahi.hadi@hotmail.com 0009-0002-4781-862x No Information Technology Unit, Shohada Hospital, Bandar Gaz, Golestan University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. واحد فناوری اطلاعات بیمارستان شهدا بندرگز، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گناباد، ایران. nasim khagavian نسیم خواجویان naja.khajavian@gmail.com 0000-0002-3267-470x No Clinical Research Development Unit, Bohlool Hospital, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. واحد توسعه و تحقیقات بالینی، مرکز آموزشی و پژوهشی و درمانی علامه بهلول گنابادی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران.