fa تحلیل روند موضوعی تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در زمینه هوش مصنوعی در علوم پزشکی: مطالعه علم سنجی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="color:#000000;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">هدف: </span></b><span lang="FA">با عنایت به نقش پررنگ هوش مصنوعی در تحولات حوزه سلامت، شاهد رشد چشمگیر پژوهش های مرتبط در سطح بین المللی و به تبع آن در ایران هستیم. لذا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و تحلیل نظام&shy;مند تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در این حوزه حیاتی صورت پذیرفته است.</span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش&shy;ها</span></b><span lang="FA">: </span><span lang="FA">این مطالعه از نوع کاربردی و با استفاده از فنون کتاب سنجی و ترسیم شبکه های همکاری علمی در جهت ارزیابی تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در حوزه هوش مصنوعی و علوم پزشکی انجام شده است. داده های مورد استفاده شامل تولیدات علمی مربوطه در پایگاه اطلاعات علمی</span> <span dir="LTR">WOSCC </span><span lang="FA">بوده است. از نرم افزار</span> <span dir="LTR">Bilbiometrix </span><span lang="FA">زبان برنامه نویس</span> <span dir="LTR">R</span><span lang="FA">&nbsp; و محیط گرافیکی</span> <span dir="LTR">Biblioshiny</span><span lang="FA">جهت تحلیل داده ها استفاده شده است.</span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتایج</span><span lang="FA">: </span></b><span lang="FA">نتایج نشان داد که تولیدات علمی در حوزه هوش مصنوعی در علوم پزشکی در ایران از سال 2015 به بعد به طور قابل توجهی افزایش یافته است، که این روند در سال های 2023 و 2024 به اوج خود رسیده است. شبکه همکاری علمی میان پژوهشگران ایرانی پراکنده است و کشورهای ایالات متحده، چین و کانادا بیشترین همکاری های بین&shy;المللی را با پژوهشگران ایرانی داشته &shy;اند. تحلیل موضوعی نشان داد که موضوعات اساسی مانند </span><span lang="FA">&quot;</span><span lang="FA">یادگیری ماشین</span><span dir="LTR">&quot;</span> و <span lang="FA">&quot;</span><span lang="FA">یادگیری عمیق</span><span lang="FA">&quot; </span><span lang="FA">به عنوان پایه و اساس تحقیقات در مطالعات مطرح هستند، همچنین اخیراً موضوعات نوظهور مانند&nbsp;</span><span dir="LTR">&quot;</span><span lang="FA">پزشکی شخصی سازی شده</span><span lang="FA">&quot; </span><span lang="FA">و </span><span lang="FA">&quot;</span><span lang="FA">بهینه سازی سراسری</span><span lang="FA">&quot; </span><span lang="FA">توجهات بیشتری را به خود جلب کرده اند.</span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه گیری</span><span lang="FA">: </span></b><span lang="FA">ارتقاء پژوهش های مرتبط با هوش مصنوعی در حوزه سلامت در ایران، مستلزم تقویت همکاری های علمی در سطح ملی و بین المللی، تمرکز بر موضوعات نوظهور و دارای اولویت ملی، و بهره گیری از آخرین دستاوردهای هوش مصنوعی است. این امر می تواند به بهبود کمی و کیفی تولیدات علمی پژوهشگران ایرانی در این حوزه منجر شود</span><span lang="FA">.</span></span></span></span></span></span></span><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span dir="LTR" style="font-size:14.0pt"></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction:</strong> Recognizing the rapid growth of AI research in medical sciences, the present study aims to examine and analyze the scientific publications of Iranian researchers in the field of artificial intelligence (AI) in medical sciences.<br> <strong>Methods:</strong> This applied study employed scientometric techniques and the construction of scientific collaboration networks to evaluate the scientific output of Iranian researchers in the field of AI and medical sciences. The data used in this study comprised relevant scientific publications from the WOSCC database. For data analysis, the Bibliometrix package of the R programming language and the Biblioshiny graphical interface were utilized.<br> <strong>Results:</strong> The findings reveal a substantial growth in the volume of scientific publications on AI in medical sciences in Iran, particularly in recent years. The peak years of 2023 and 2024 signify a significant milestone in this field. The scientific collaboration network among Iranian researchers is dispersed, with the United States, China, and Canada having the most international collaborations with Iranian researchers. Thematic analysis revealed that fundamental topics such as &ldquo;machine learning&rdquo; and &ldquo;deep learning&rdquo; are the foundation of research in the field. Additionally, emerging topics such as &ldquo;personalized medicine&rdquo; and &ldquo;global optimization&rdquo; have recently attracted more attention.<br> <strong>Discussion:</strong> To significantly advance AI and medical sciences in Iran, it is essential to strengthen scientific collaborations and prioritize high-impact research topics. By leveraging cutting-edge AI techniques, we can improve the quality and quantity of research output by Iranian researchers.<br> &nbsp;</span></span></span></div> هوش مصنوعی, علوم پزشکی, علم سنجی, تولیدات علمی, ایران Artificial Intelligence, Medical Sciences, Scientometrics, Scientific publications, Iran 231 246 http://jmis.hums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-109-5&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Kashani مصطفی کاشانی kashani798@gmail.com 100319475328460013234 100319475328460013234 No Assistant Professor of Computer, Sirjan School of Medical Sciences, Sirjan, Iran. دکترای تخصصی کامپیوتر، دانشکده علوم پزشکی سیرجان، سیرجان، ایران. Meisam Dastani میثم داستانی Meisam.dastani@gmail.com 100319475328460013235 100319475328460013235 Yes PhD in Knowledge and Information Science, Social Determinants of Health Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran. دکتری تخصصی علم اطلاعات و دانش شناسی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران